حتی اگر در نوازندگی گیتار چند دهه تجربه داشته باشید، احتمالاً برخی از اوقات با خود فکر میکنید آموختنیها در این زمینه تمامشدنی نیستند و یاد گرفتن تمامی آنها به عمری بیش از طول عمر انسان نیازمند است. این احساس برای هنرجویان تازهکار پررنگتر است. این افراد در ابتدای مسیر، علاوه بر چالشهای فنی نوازندگی، با پرسشها و سردرگمیهای مختلفی مواجه میشوند؛ از تمرین صحیح گرفته تا مسائلی ساده مانند کوک بودن ساز و حتی جستوجو درباره قیمت تیونر گیتار.
چندی پیش، ما مطالعاتی درباره چگونگی شروع یادگیری نوازندگی و مشکلاتی که افراد در این مرحله با آنها دستوپنجه نرم میکنند، انجام دادیم و در طی این مطالعه، متوجه شدیم که چند چالش بسیار رایج در میان گیتاریستهای مبتدی وجود دارد که تقریباً تمامی افراد با آنها روبهرو میشوند.
در این مطلب، قصد داریم به چهار مورد از این چالشها بپردازیم و راهحلی مفید برای آنها ارائه کنیم. دانستن این موارد به نوازندگان کمک میکند که در مسیر یادگیری، هوشمندانهتر عمل کنند و سرعت پیشرفت خود را افزایش دهند.
پیش از اینکه به اصل مطلب بپردازیم، پیشنهاد میکنیم نگاهی به جدول زیر بیندازید تا بهطور خلاصه و تیتروار، با این موارد و راهحلهای آنها آشنا شوید:
|
راهحل |
دلیل بروز مشکل |
چالش گیتاریست مبتدی |
|
انگشتگذاری صحیح، تمرین مداوم و پینه بستن نوک انگشتان |
آسیبپذیر بودن پوست نوک انگشتان |
احساس درد در نوک انگشتان |
|
تمرینات تعویض آکورد یکدقیقهای |
عدم تسلط بر آکوردها و نحوه انگشتگذاری |
سرعت پایین تعویض آکورد |
|
تمرین با سیمهای میوتشده |
حرکت غیرموزون دست و منقبض کردن ساعد |
مشکل در نواختن ریتم و استرامینگ |
|
استفاده از انگشت کوچک بهعنوان راهنمای دست و نوازندگی با تکنیک داون پیکینگ |
دشواری در یافتن موقعیت سیمهای گیتار |
عدم توانایی در نواختن سیمها بهصورت مجزا |
۱- احساس درد در انگشتان
یکی از اولین چالشهایی که هر گیتاریست مبتدی با آن مواجه میشود، احساس درد در نوک انگشتان است!
بسیاری از گیتاریستهای باتجربه، از این مرحله عبور کردهاند و حتی این مسئله را دیگر به خاطر ندارند! اما اگر یک نوازنده مبتدی باشید، درد انگشت میتواند به یک چالش بزرگ برای شما تبدیل شود و حتی بعضاً باعث میشود که تمرینات خود را به اتمام نرسانید و دیگر انگیزه کافی برای ادامه یادگیری را نیز نداشته باشید. شاید باورش سخت باشد؛ اما ظاهراً یکی از رایجترین دلایل کنار گذاشتن نوازندگی توسط گیتاریستها، همین درد انگشتان است.
از نظر ما، این مشکل با انجام دو کار ساده حل میشود:
-
در مدت زمانهایی کوتاهتر به تمرین بپردازید و پس از چند دقیقه تمرین، به دستهای خود استراحت دهید.
-
فقط در صورت لزوم و در بهینهترین نقطه ممکن (درست در پشت میله فرت)، انگشت خود را بر روی سیم گیتار بفشارید.
با انجام همین کارهای ساده و پس از چند روز نوازندگی منظم، نوک انگشتان شما پینه میبندد و دیگر با این مشکل مواجه نخواهید شد!

۲- سرعت پایین تعویض آکورد
نوازندگان مبتدی پس از مشکل قبلی، با چالشی جدید مواجه میشوند: کندی در تعویض آکورد.
هنرجویان در این نقطه متوجه میشوند که توانایی شکلدهی سریع به انگشتان خود را ندارند و از این رو، نمیتوانند آکوردها را بهطور صحیح و سرضرب بنوازند. ما طبق تجربه خود، متوجه شدیم که تمرین تعویض آکورد یکدقیقهای، مفیدترین راه برای بهبود این وضعیت است. در این تمرین، باید در عرض یک دقیقه، به حداکثر میزانی که میتوانید، به نواختن آکوردهای متنوع و تعویض میان آنها بپردازید و تلاش کنید رفتهرفته رکورد خود را بهبود دهید.
اگر شما یک مدرس گیتار هستید و در حال مطالعه این مطلب هستید نیز پیشنهاد میکنیم نگاهی به این تمرین داشته باشید؛ زیرا نتایج آن حتی برای ما نیز شگفتانگیز بودند!

۳- مشکل در نواختن ریتم و استرامینگ
پس از گذشت چند ماه از شروع یادگیری گیتار، بعد از اینکه انگشتانتان دیگر مثل روزهای اول درد نمیگرفتند و میتوانستند آکوردها را نیز با سرعتی قابلقبول بیابند، احتمالاً با چالش بعدی مواجه خواهید شد: ریتمنوازی و استرامینگ!
اینکه تکان دادن دست در ریتمی مشخص و بهشکل یکدست میتواند به کاری چنین سخت تبدیل شود، واقعاً اتفاقی بامزه است! اما حقیقت این است که استرامینگ و نواختن ریتم، یکی از بزرگترین چالشها برای نوازندگان مبتدی است.
ما به هنرجویان خود توصیه میکنیم که برای تمرین استرامینگ، تمامی سیمهای گیتار را بهکمک دست چپ (دست فرتگیری) خود میوت کنند تا هیچ نتی از سیمها تولید نشود. این کار باعث میشود که هنرجویان تنها بر روی ریتم و زمانبندی خود در نوازندگی تمرکز کنند و همواره از اینکه دست و ساعدشان در موقعیتی کاملاً وانهاده است، مطمئن باشند.
تقریباً تمامی گیتاریستهای مبتدی، در حین استرامینگ، دست و ساعد خود را بیشازحد منقبض میکنند و به این شکل، نوازندگی را برای خود دشوار میسازند. منبسط کردن عضلات دست و رها کردن کامل آنها در حرکت رو به پایین، نوازندگی را برای شما آسان میکند و در این حالت، حتی حرکتهای رو به بالا نیز برای شما تسهیل خواهد شد.
برخی از اوقات پیش میآید که دست شما بهشکلی یکدست و بر روی ضرب حرکت نمیکند. در این صورت نیز توجه به وضعیت عضلات ساعد از نظر ما مهمترین نکته است.
همچنین پیشنهاد میکنیم برای بهبود مهارت ریتمنوازی خود، چند دقیقه در روز را به تمرین ریتمهای ساده اختصاص دهید و در سرضربهای ریتم، دست را رو به پایین بر روی سیمها حرکت دهید و در بخش «و» هر ضرب، دست خود را به سمت بالا بیاورید.
تمرین استرامینگ در الگویی ثابت و مشخص با سیمهای میوتشده بهمدت چند هفته، میتواند برای هر نوازندهای که در بحث ریتم دچار مشکل است، مفید واقع شود. در واقع، حتی ما نیز با وجود تجربه بیشتر، پیش از نواختن ریتمهای پیچیده، تکتک آنها را با همین روش تمرین میکنیم. حذف نت و فرتگیری از تمرینهای ریتمیک، به ما امکان میدهد که بهشکلی بسیار دقیقتر بر روی ریتم نوازندگی خود تمرکز کنیم و آن را بهبود دهیم.
اگر در درک مبانی ریتمنوازی با مشکل مواجه شدهاید، پیشنهاد میکنیم ویدیوی آموزشی زیر که توسط وبسایت گیتار ایران تهیه شده است را تماشا کنید:
<div id=”34451777197″><script type=”text/JavaScript” src=”https://www.aparat.com/embed/b980857?data[rnddiv]=34451777197&data[responsive]=yes”></script></div>
۴- نواختن جداگانه هر سیم بهوسیله پیک گیتار
اکثر گیتاریستهای مبتدی، زمانی که به سراغ نواختن ملودی و نتهای مجزا بهوسیله پیک میروند، با چالشهایی مواجه میشوند. به عقیده ما، قرار دادن انگشت کوچک بهعنوان یک تکیهگاه بر روی بدنه گیتار، یکی از بهترین راهها برای یافتن آسان موقعیت سیمها و نواختن آنها برای نوازندگان تازهکار است.
بدیهی است که تکنیکهایی بیشمار برای بهکارگیری پیک در نوازندگی وجود دارد که گیتاریستهای پیشرفته میتوانند از آنها بهره بگیرند و مبتدیها نیز در مراحل بعدی مسیر یادگیری خود، آنها را خواهند آموخت. اما در شروع این مسیر، بهتر است که پیکزنی را با تکنیک داون پیکینگ یا همان پیک زدن رو به پایین بیاموزید تا دستهایتان بهخوبی با موقعیت سیمها آشنا شوند و سپس، به سراغ روشهای پیچیدهتر استفاده از پیک گیتار بروید.

سخن آخر
به عقیده ما، این موارد رایجترین چالشهایی هستند که یک گیتاریست مبتدی با آنها مواجه میشود. امیدواریم که این مطلب هم برای هنرجویان و هم برای اساتید گیتار، ارزشمند بوده باشد.
در نهایت، آرزو داریم که از مسیر یادگیری گیتار نهایت لذت را ببرید و با پشتکار و تمرین کافی، به یک ستاره درخشان در دنیای موسیقی تبدیل شوید!
پرسشهای متداول درباره مسیر یادگیری گیتار
۱- چرا نوک انگشتانم در حین نوازندگی درد میگیرد؟
بروز درد در نوک انگشتان، چالشی رایج در میان گیتاریستهای مبتدی است. این درد به این دلیل در انگشتان شما رخ میدهد که پوست آنها هنوز لطیف است و برای تماس مداوم با سطح سخت سیمهای فلزی ساز آماده نشده است. برای کاهش این درد، پیشنهاد میکنیم تمرینات اولیه خود را در مدت زمانهایی کوتاه انجام دهید و با فشار متعادل و در موقعیت بهینه، یعنی درست در پشت میله فرت، سیمها را روی فرتبورد بفشارید. پس از مدتی تمرین منظم، نوک انگشتان شما آرامآرام پینه میبندد و دیگر نوازندگی برایتان دردناک نخواهد بود.
۲- چگونه میتوانم سرعت خود در تعویض آکورد را افزایش دهم؟
سرعت در نوازندگی، با دقت و پشتکار حاصل میشود. یکی از مفیدترین روشها برای بهبود سرعت تعویض آکورد این است که مسابقهای برای خود بگذارید و ببینید که در عرض یک دقیقه، چند تعویض آکورد تمیز و صحیح انجام میدهید. این کار، حافظه عضلانی شما را تقویت میکند و به دنبال آن، تسلط شما در نوازندگی را بهبود میدهد. همچنین، اندازهگیری پیشرفت در آکوردنوازی نیز با این روش بسیار آسان است.
۳- چرا ریتمنوازی در ابتدا اینقدر دشوار است؟
دلیل دشواری ریتمنوازی برای نوازندگان مبتدی این است که معمولاً دست و ساعد خود را بیشازحد منقبض و سفت نگه میدارند و آن را رها نمیکنند. همین امر نیز باعث میشود که حرکت روان و نرم دست برای استرامینگ، بسیار دشوارتر شود. پیشنهاد میکنیم برای برطرفسازی این مشکل، سیمها را با دست چپ خود میوت کنید و سپس سعی کنید با تمرکز بر ریتم و منبسط کردن عضلات دست خود، حرکاتی یکدست و روان را با دست راست خود انجام دهید. بهتر است که سرضربهای یک ریتم را با حرکت رو به پایین دست بنوازید و برای نواختن ضرب «و»، دست خود را رو به بالا حرکت دهید.
۴- آسانترین راه برای نواختن دقیق سیمهای گیتار بهشکل مجزا چیست؟
از نظر ما، استفاده از انگشت کوچک دست پیکزنی بهعنوان تکیهگاه در حین نوازندگی، آسانترین راه برای یافتن موقعیت سیمها است و نواختن ملودی را برای شما به کاری آسانتر تبدیل میکند.
همچنین بهتر است که در ابتدا، پیکزنی را تنها با حرکات رو به پایین (داون پیکینگ) انجام دهید تا دستتان بهخوبی با موقعیت هر سیم آشنا شود و سپس به سراغ تکنیکهای پیشرفتهتر بروید.